اختلالات شخصیتی

بازی با کلمات یعنی چه؟

آبان ۱۷, ۱۳۹۵
word-playing

بازی با کلمات یکی از بازی های جنگ روانی است. بازی جنگ روانی بازی ای است که در آن افراد با روان دیگران با روش های مختلف بازی کرده و هیجانات و احساسات منفی درون آن ها را تحریک می کنند. به عنوان مثال، در برخی از مسابقات از این بازی برای دلسرد کردن و شکست دادن حریف استفاده می شود. متاسفانه این بازی ها در سطح جامعه نیز قوت گرفته و طرفداران زیادی هم دارند. یکی از این بازی ها بازی با کلمات است.

در این مقاله سعی داریم که توضیح مختصری از بخشی از این بازی را به شما ارائه دهیم.

تا به حال برای تان پیش آمده است که شخصی از شما سوالی بپرسد و وقتی شما پاسخ را داده اید، سوال خود را در قالب «اجازه بده اینطور بپرسم که ……. » و با سوالی متفاوت ادامه داده باشد؟ درست مثل این که فردی از شما بپرسد که «نیروی جاذبه یعنی چه ؟»، شما بگویید «یعنی اینکه تمام اجسامی که جسم مانند هستند به یکدیگر جذب می شوند». و بعد به شما بگوید که اجازه دهید سوال خود را اینگونه بپرسم که «نیروی جاذبه اولین بار توسط چه کسی مطرح شد؟»

چه احساسی پیدا می کنید؟ آیا این دو سوال یکی است؟ اگر توجه نکنید، شروع می کنید به پاسخ دادن، یا در حالتی دیگر، ممکن است به عقب بازگردید و سوال اول را در ذهن خود دوباره مرور کنید. در این زمان احساس شک شما را فرا می گیرد و به دریافت خود شک می کنید. این قدم اول در تضعیف روحیه و اعتماد به نفس است، اینکه به شما القا کنند که این شما بوده اید که اشتباه متوجه شده اید. اما داستان این است که شما اشتباه متوجه نشده اید، بلکه سوال تغییر یافته است! حتی ممکن است که این شگرد را حتی برخی از افرادی که در صدد دریافت اطلاعات بیشتر درباره ی موضوع خاصی هستند، استفاده کنند.

یا حالت سوم این است که احساس بدی نسبت به شخص مقابل پیدا می کنید و باوری مبنی بر اینکه این فرد شما را ساده لوح فرض کرده است، یا سعی دارد شما را گیج کند، یا خود دقیقا نمی داند که چه سوالی دارد و… در شما ایجاد می کند. در هر صورت حسی منفی در شما بوجود می آید. این یک بازی با روان است.

یا تصور کنید که در جمعی حرفی می زنید و یک نفر در جواب به شما طعنه می زند. چه اتفاقی می افتد؟ در یک حالت ممکن است که شما متوجه برخورد او نشوید، در حالتی دیگر ممکن است متوجه شده باشید و واکنش نشان دهید. در اینصورت شخص که متوجه رفتار و کلام خود شده است شروع می کند به بازی با کلمات برای پوشاندن رفتار خود و آرام سازی جو بوجود آمده.

 

word-playing2

 

دو حالت دارد: یا رنجیده شده و می خواهید حرف تان را ثابت کنید تا تصور اشتباهی از شما در وی ایجاد نشود و نقشه ی بازی زرنگی او را به چالش کشیده باشید یا این بازی را باور می کنید. این رفتار را بازی با کلمات می گوییم. وقتی که فردی حرفی را زده است، سپس حرف خود را در قالب کلماتی توجیه آمیز تغییر می دهد و اصرار می کند که حرف دوم را زده است. نمی شود به دیگران طعنه بزنیم و سپس با آرایش کلمات منظور خود را تغییر دهیم.

حالت سوم این بازی سفسطه است. سفسطه زمانی است که شخص که در سخنوری و فنون مناظره مهارت دارد با الفاظ بازی کرده و از واژگان و اسلوب فلسفی و منطقی برای دفاع از یاوه هایی که به هر دلیل به دفاع از آنها مجاب است به کرات سوء استفاده میکند. این نوع سخن علی رغم ظاهرش که سعی شده است شبیه استدلال ها و سخنان فلسفی و علمی باشد، هیچ ارزش حقیقی ندارد و سخنی باطل با ظاهری منطقی و مستدل است. در بازی سفسطه دو حالت وجود دارد، یا اینکه خود فر متوجه نشده است و به اشتباه افتاده است یا اینکه فرد به عمد می خواهد طرف مقابل را سردرگم کند و به خطا بیاندازد.

سه مورد بیان شده تنها سه مورد از بازی با کلمات هستند و این مبحث گسترده ای است، اما گفتار سالم چه نوع گفتاری است؟

گفتار سالم چند ویژگی دارد، گفتار سالم گفتاری است که :

  1. واضح و شفاف باشد.
  2. صراحت داشته باشد.
  3. از کلمات مناسب در آن استفاده شده باشد.
  4. لحن بیان آن متناسب با هدف شنونده باشد.
  5. فاقد بازی با کلمات باشد.
  6. صداقت داشته باشد و…

در زبان پارسی ما از طعنه، کنایه، پهلو، استعاره، تعارف و … استفاده می کنیم، و همین ویژگی زبانی ما در گفتگو و مکالمات نیز بارز است و گاهی سوء تفاهم یا سوء برداشت ایجاد می کند. بهتر است که این ویژگی زبانی را بیشتر برای آثار ادبی یا گفتار عاطفی مان بکار ببریم و در عوض، در گفتگوهای روزمره کمی صراحت و شفافیت به خرج دهیم.

ممکن است برخی صراحت را با رک گویی اشتباه بگیرند. رک گویی اگر مثبت باشد همراه با صراحت است، اما رک گویی منفی هم داریم که همراه با بی ادبی، عدم رعایت احترام و عدم موقعیت شناسی است. در اینجا منظور از صراحت این است که اصل کلام خود را بدون ایجاد سردرگمی و بازی با کلمات و در زمان مناسب بیان کنیم.

 

در صورت تمایل می توانید در کارگاه های بهبودی در 99 روز شرکت نمایید.

ممکن است همچنین دوست داشته باشید

2 دیدگاهها

  • پاسخ داریوش کیان آبان ۱۷, ۱۳۹۵ در ۲:۳۲ ب٫ظ

    با درود و ادب
    اگر بخواهم اسمی برای فردی که چنین با صراحت و روشن و دقیق گویش می کند، بگذارم می گویم گوینده حرفه ای .
    اما ایا ما شنونده حرفه ای هم داریم.؟؟
    با توجه به اینکه باید بخشی از الگوی رفتاری ما متناسب با جامعه ای که در آن زندگی می کنیم باشد، آیا می شود صراحت داشت؟
    منظورم اینه که نباید یک طرفه در گوینده دید. به نظر من متاسفانه ما شنونده حرفه ای هم نیستیم. معمولا حرف صریح را نمی پذیریم به سرعت به ما بر می خورد. و …. و اصلن به نظرم این جمله حقیقت تلخ هست از این گونه در بین ما رواج دارد. بنابراین افراد را وادار می کنیم به اینکه با احتیاط صحبت کنند. در پوشش که مبادا به کسی بر بخورد.
    امیدوارم در خصوص شنونده حرفه ای بودن هم مطلبی بگذارید چون گوینده حرفه ای بودن امکان پذیر نیست تا شنونده حرفه ای نباشیم.( البته به نظر م)ن.شخصا شنونده خوبی نیستم. راه و رسمش را هم بلد نیستم.

    • پاسخ میترا فتحی آبان ۱۸, ۱۳۹۵ در ۷:۴۷ ب٫ظ

      سلام و عرض ادب
      ممنون از اینکه مطالعه فرمودید و ممنون از نظرتون.
      کاملا درست می فرمایید. حتما مقاله ای در اینباره خواهم نوشت.
      اما .. ما شروع کنیم تا انجام شود ….
      البته صریح صحبت کردن هم راه و روش دارد…

    یک پاسخ ارسال کنید