اختلالات شخصیتی

چهار رفتار سمی در جامعه ی ایرانی چیست؟

مرداد ۱۳, ۱۳۹۵
چهار رفتار سمی در جامعه ی ایرانی چیست؟

برای اصلاح هر جامعه ای ابتدا باید صادقانه و با شهامت نقص های آن را شناخت، با آن مواجه شد و آن را پذیرفت. تنها بعد از شناخت، مواجهه و پذیرش مسائل است که می توان برای آن ها راه حل پیدا کرد و آنها را حل کرد. اصلاح و رشد هر جامعه ای وابسته به اصلاح و رشد فرد به فرد آن می باشد. در قرآن آمده است که: «خداوند حال هیچ قوم و ملتی را تغییر نمی دهد مگر آنکه آنها خود حال خود را تغییر دهند.»

امروز روزی است که جامعه ی ایرانی ما نیاز به درمان اساسی و اصلاح بینشی دارد تا بتوانیم در مسیر رشد و پیشرفت قرار بگیریم و آن را طی کنیم. در این مقاله به چهار رفتار ضد سلامتی، ضد فرهنگی، ضد اجتماعی و ضد اخلاقی که در جامعه ی امروز ما وجود دارد اشاره می کنیم:

  1. صاحب نظر بودن در بخش های خارج از تخصص

یکی از اتفاقات ناسالم در جامعه ی ما این است که گویی هیچ کسی در جای خودش نیست! اغلب در هر زمینه ای خود را صاحب نظر می دانند و غالبا نظر خود را استاندارد جهانی می پندارند. در مشاهدات ما دیده شده است که برخی از افراد عامی حتی نظرات دانشمندان را به راحتی نقض می کنند.

اینکه ما حد و حدود خود را بشناسیم، اینکه جایی که تخصصی نداریم اظهار نظر نکنیم و اگر این کار را انجام می دهیم این جملات را هم عنوان کنیم که « از نقطه نظر شخصی من….» یا «بنا بر تجربه ی شخصی من….»، اینکه خیلی راحت هر چیزی را ثبت یا نقض نکنیم و اینکه وقتی چیزی را نمی دانیم با گفتن «نمی دانم» یا «اطلاعات من کافی نیست» یا «در حوزه تخصص من نیست» خود و دیگران را خلاص کنیم کاری بسیار خردمندانه است.

زمانی که صداهای حاشیه خاموش شود، نظرات متخصصین، دانشمندان و اندیشمندان شنیده خواهد شد، آنگاه با شناخت درست و نادرست یا سالم و ناسالم هر کسی می تواند راه بهتر را انتخاب کند وگرنه ابتلا به هرج و مرج ( اتفاقی که امروز شاهد آن هستیم) تعجب آور و دور از انتظار نیست.

بهتر است یاد بگیریم که اگر در زمینه ای تخصصی نداریم، نظر ندهیم یا متخصصان را زیر سوال نبریم. اگر نمی دانیم، بگوییم که نمیدانم. اگر نظری داریم، بگوییم که «این نظر/ تجربه ی شخصی من است.» همه ی ما همه چیز را نمی دانیم و برای هر کاری باید به متخصصان کاردان آن مراجعه کرد.

  1. تخریب دیگری برای پیشرفت خود

از دیگر اتفاقات بیمارگونه در جامعه ی ما این است که برخی گمان می کنند برای پیشرفت آنها لازم است که دیگران پسرفت کنند! بنابراین، اولین واکنش ناسالم افراد این است که رشد و شکوفایی دیگران را به روش های ممکن و مختلف، اعم از تخریب شخصیتی، توهین، تمسخر، بی اعتبار جلوه دادن، تهمت، فحاشی و … متوقف کنند.

قرارداد سالمی می توانیم با هم ببندیم، آن هم این است که

« اگر کسی قابلیت و لیاقت چیزی را دارد و اگر خدا به کسی چیزی را داده است، دیگر ما چه کاره هستیم؟»

بهتر است هر گاه که شروع به واکنش های هیجانی نسبت به فرد موفقی می کنیم یک لحظه مکث کنیم و از خود بپرسیم : «فلانی! چرا این کار را می کنی؟ چه چیزی در عمق وجود تو موجب آزار تو شده است؟ آیا این عقده ی تو نیست؟ آیا حسادت نیست؟ آیا ترس نیست؟ آیا واکنش عصبی نیست؟ »

بهتر است هر گاه که شروع به رد شدن از روی انسان های دیگر به بهانه پیشرفت خود می کنیم از خود بپرسیم که: «آیا واقعا رشد تو به پسرفت و حذف او بستگی دارد؟»، «آیا واقعا اگر دیگران پسرفت کنند تو رشد خواهی کرد؟ آیا قدرت تو در همین حد است؟»

چهار رفتار سمی در جامعه ی ایرانی چیست؟

3. واکنش های شدید احساسی به هنگام عصبانیت

تمامی واکنش های هیجانی به دلیل عدم شناخت و عدم توانایی برای مدیریت هیجان ها می باشد که با تقویت هوش هیجانی افراد این مسئله برطرف می شود. یکی دیگر از موارد ضد اجتماعی، ضد ارزشی و ضد فرهنگی در جامعه ی ما واکنش های شدید احساسی است که افراد به هنگام عصبانیت و ترس بروز می دهند.

در خیابان های شهرها به کرات دیده ایم که یک تصادف، یک برخورد هنگام رانندگی، یک برخورد در پیاده رو و … چگونه به بحرانی بزرگ تبدیل می شود و چگونه مردم به راحتی یک دعوای بزرگ راه می اندازند.

همچنین، روزانه در شبکه های اجتماعی شاهد این هستیم که افراد به هنگام عصبانیت و ترس چگونه دست به تخریب شخصیتی و هتاکی می زنند.

یا در دادگاه ها شاهد این هستیم که چگونه واکنش هیجانی افراد تبدیل به جنون یا واکنش غیر ارادی و شدید شده و منجر به قتل می گردد.

متاسفانه این همان جامعه ای است که جمع کثیری از آن دانشگاه رفته و تحصیل کرده اند، این همان جامعه ای است که تبادل اطلاعات در آن به مدد شبکه های اجتماعی و رسانه های جمعی بسیار پر سرعت است. در اینجا دقیقا به این نکته ی پر اهمیت پی می بریم که آنچه که جامعه ی ما بیش از هر چیزی به آن نیاز دارد، مکتبی برای رشد شخصیتی، تقویت هوش هیجانی، تقویت هوش معنوی و هوش خرد ورزی افراد است. در اینجا می فهمیم که دانش بدون اندیشه و خرد اهمیت چندانی ندارد.

مردم جامعه ی ما از بالاترین مقامات آن تا مردم دورترین روستاها باید یاد بگیرند که چطور احساسات خود را بشناسند و آنها را مدیریت کنند. همه ی ما باید یاد بگیریم که هر قدر هم که عصبانی باشیم باز هم حق تنبیه جسمانی، فحاشی و هتاکی نداریم، و اگر نمی توانیم در این زمینه خود را کنترل کنیم، بنابراین باید خود را اصلاح کنیم.

چهار رفتار سمی در جامعه ی ایرانی چیست؟

  1. دخالت در حریم شخصی دیگران

زندگی شخصی هیچ کسی به دیگری ربطی ندارد. ادب و اخلاق بر ما حکم می کند که به هر جایی که می خواهیم وارد شویم باید ابتدا اجازه بگیریم، چه خانه ی افراد باشد، چه حریم خصوصی آنها و چه خانه ی دل آنها؛ این یعنی حفظ تقدس حریم آدمی.

انسانها آزاد هستند که سبک زندگی خود را خودشان انتخاب کنند و البته که زندگی اجتماعی نیز حکم می کند که ما هنجارها و قوانین اجتماعی را رعایت کنیم تا بهتر بتوانیم در کنار یکدیگر زندگی کنیم، اما اینکه یک فرد چه روشی برای زندگی شخصی خود پیش گرفته است به ما ربطی ندارد.

امروزه بسیار شاهد این مسئله هستیم که افراد زندگی خود را استاندارد جهانی می پندارند و گمان می کنند که همه باید با همان سبکی که آنها می پسندند زندگی کنند. این مسئله فقط از یک ذهن خودشیفته تراوش می کند!  اگر کسی خلاف معیارهای ما زندگی می کند به معنی کمتر بودن، بد بودن یا اشتباه بودن او نیست، بلکه به معنی متفاوت بودن او از ما است، و هوش و خرد حکم می کند که ما تفاوت ها را بپذیریم و به آن احترام بگذاریم.

و در آخر، چنین است که یک جامعه بیمار می شود و به سوی پسرفت، کسادی و سقوط می رود. هر چه مسایل اخلاقی در یک جامعه قوی تر و رایج تر باشد آن جامعه سالم تر می شود و بیشتر پیشرفت می کند. یک جامعه از افراد آن تشکیل شده است و این سلامتی در گرو تک تک افراد آن با هر پست، مقام و جایگاه اجتماعی است.

 

این مقاله برای اولین بار توسط میترا فتحی در هفته نامه ی روزنامه دنیای اقتصاد به چاپ رسیده است.

ممکن است همچنین دوست داشته باشید

2 دیدگاهها

  • پاسخ داریوش کیان مرداد ۱۳, ۱۳۹۵ در ۱۱:۱۷ ق٫ظ

    “هر چه مسایل اخلاقی در یک جامعه قوی تر و رایج تر باشد آن جامعه سالم تر می شود و بیشتر پیشرفت می کند.” این جمله درست هست اما جمله آقای رومن رولان هم که می فرماید: ” آنکه عفیف تر است بی دفاع تر است.” هم صادق است.
    بنابراین ملقمه ای هست که به واقع مشخص نیست ( حداقل برای من) که باید دقیقا چه کرد؟؟!

    • پاسخ میترا فتحی مرداد ۱۴, ۱۳۹۵ در ۶:۳۷ ب٫ظ

      سلام و عرض ادب
      سیاست ها و اصول رفتاری در هر جنبه ای از زندگی متفاوت است. در زمینه ی کاری ما باید پایبند به اصول و سیاست های سالم کاری باشیم اما همین اصول و سیاست های سالم در زمینه ی زندگی شخصی به گونه ای دیگر است. انسان می تواند عفیف باشد و در عین حال سیاست های رفتاری سالم و مهارت های روابط میان فردی داشته باشد و نه مظلوم واقع شود و نه ظالم…
      سپاس

    یک پاسخ ارسال کنید