هوش هیجانی

چگونه یک شنونده ی فعال باشیم؟

آذر ۲, ۱۳۹۵
چگونه یک شنونده ی فعال باشیم؟

گوش دادن یکی از مهارت های بسیار مهم ارتباطی است که هر فردی در جامعه باید آن را بیاموزد. شنونده ی خوب بودن نقش بسزایی در برقراری ارتباط موثر چه در سطح روابط اجتماعی، چه در روابط عاطفی و چه در روابط حرفه ای و کاری ایفا می کند. این هنر و مهارت باعث جلب اعتماد، ایجاد حس درک شدن در دیگران، افزایش تاثیر گذاری و متقاعد سازی دیگران، کاهش تعارضات و کاهش سوء برداشت ها می شود.

معمولا هدف ما از گوش دادن به صحبت دیگران 1- دریافت اطلاعات 2- فهمیدن و درک کردن 3- لذت بردن 4- یادگیری می باشد. همه ی ما گمان میکنیم که شنوندگان خوبی هستیم اما تحقیقات ثابت کرده است که هنگامی که فردی با ما سخن می گوید ما فقط به بین 25 تا 50 درصد صحبت های او گوش می دهیم.

چرا ما شنوندگان خوبی نیستیم؟

علاوه بر تحقیقات انجام شده، با نگاهی اجمالی بر روابط مان می توانیم کاملا متوجه شویم که بر خلاف باور خودمان، چندان هم شنونده ی خوبی نیستم.

چه چیزهایی مانع می شوند که ما شنوندگان خوبی باشیم؟

  1. بیشتر حرف می زنیم به جای اینکه گوش دهیم.
  2. هنگام گوش دادن به حرف دیگران کلمات را با واژگان و مفاهیم ذهنی خود انطباق می دهیم.
  3. هنگام گوش دادن به حرف دیگران با ذهنیت قبلی خود پیش می رویم.
  4. هنگام گوش دادن به حرف دیگران، صحبت ها را تعبیر و تفسیر می کنیم.
  5. هنگام گوش دادن به حرف دیگران، بر برداشت ها و تعابیر ذهنی خود اصرار می کنیم.
  6. هنگامی که دیگری صحبت می کند در ذهن خود به دنبال جواب می گردیم.
  7. هنگام گوش دادن به دیگران، منتظر هستیم تا صحبت او تمام شود تا ما پاسخ دهیم.
  8. تنها آنچه را که دوست داریم بشنویم (چه خوب و چه بد)، می شنویم.
  9. هنگام گوش دادن به حرف دیگران در لحظه حضور نداریم.
  10. هنگام گوش دادن به حرف دیگران، در ذهن خود نگرانی و دغدغه های خود را مرور می کنیم.
  11. گاهی، هنگام گوش دادن به حرف دیگران در این فکر هستیم که “او چه قصدی از گفتن این جملات دارد؟” و …

همین یازده دلیل، دلایل خوبی هستند بر اثبات اینکه ما شنونده ی خوبی نیستیم.

شنونده ی فعال چه کسی است؟

یک شنونده ی خوب و فعال کسی است که علاوه بر اینکه کلمات گوینده را کاملا می شنود بلکه درک صحیح و کاملی از صحبت او دریافت می کند.

علاوه بر این، ما در معنی اصطلاح Reflective Listening  به این مفهوم می رسیم که یک شنونده ی خوب، شنونده ای است که هنگام گوش دادن به حرف دیگران با آن فرد همدلی نیز دارد و علاوه بر شنیدن کلمات و درک کامل آن، احساسات گوینده را نیز درک می کند.

 

چگونه یک شنونده ی خوب و فعال باشیم؟

چگونه ی شنونده ی خوبی باشیم؟

برای اینکه یک شنونده ی فعال و خوب باشید باید تمرین کنید. بدین منظور، راهکارهای زیر را ابتدا خوب بخوانید، بشناسید، سپس، قدم به قدم انجام دهید و تمرین کنید. خبر خوش این است که با «تمرین» زیاد مهارت شنوندگی در ما تقویت می گردد.

  1. مهارت خودآگاهی که یکی از مهمترین مهارت های هوش هیجانی نیز می باشد ، را بیاموزید و در خود تقویت کنید. کسانی که خودآگاهی بالایی دارند سبک ارتباطی خود را می دانند، بنابراین، هنگام برقراری ارتباط با دیگران تسلط بیشتری بر خود دارند. آگاهی بر خود، بر هیجانات و بر سبک ارتباطی خود باعث می شود که فرد هنگام برقراری ارتباط با دیگران دچار سردرگمی نشود.
  2. هنگام گوش دادن به حرف دیگری، خوب به حرف های او گوش دهید و هر جا که متوجه نشدید از او بخواهید که تکرار کند. برای خوب گوش دادن باید تمرکز خود را بر حرف های گوینده بگذارید و هر چیزی که حواس شما را پرت می کند را نادیده بگیرید. هنگامی که به صحبت دیگری گوش می دهید باید تمامی حواس خود را به او بدهید، هر چیزی که حواس تان را پرت می کند کنار بگذارید، با او تماس چشمی برقرار کنید و به زبان بدن او نیز توجه کنید.
  3. هنگام گوش دادن به حرف دیگران از مباحثه، قطع صحبت او و بحث متقابل بپرهیزید، اجازه دهید تا صحبت طرف مقابل تمام شود، منظور او را خوب درک کنید، و بعد شما صحبت خود را شروع کنید. این اتفاق مخصوصا در گروه ها زیاد رخ می دهد که افراد صحبت یکدیگر را قطع می کنند، چنین اتفاقی باعث ایجاد حس ناامنی در افراد شده و حس همدلی میان آن ها را از بین می برد.

حتما برخی از شما می گویید که «بعضی ها ممتد و بدون وقفه صحبت می کنند و ما مجبور هستیم که وسط حرف آن ها صحبت کنیم»، درست است! بنابراین، علاوه بر شنونده ی خوب بودن باید گوینده ی خوبی نیز باشیم.

بنابراین، صحبت های خود را بیش از حد طولانی نکنید تا دیگران خسته شوند و مجبور شوند که صحبت شما را قطع کنند و نظر خود را بیان کنند. به خاطر بیاورید که چطور صحبت ممتد و بدون وقفه ی دیگران در شما خستگی ایجاد می کند و صحبت او را قطع می کنید، بنابراین، «نوبت در مکالمه» را رعایت فرمایید. رعایت حد و زمان صحبت کردن برای حفظ ارتباط دو جانبه یکی از مهارت ها و اصول گفت و گو است.

4. برای اینکه متوجه شوید که صحبت های گوینده را به درستی دریافت کرده اید، دریافت خود را برای او تکرار کنید و از او بخواهید که اگر اشتباه برداشت کرده اید اصلاح نماید. «پرسیدن سوالات قدرتمند» نیز یکی دیگر از راه های موثر برای درک صحبت گوینده می باشد. با استفاده از این دو تکنیک خود را از دام قضاوت نجات می دهید و حس اعتماد و دلگرمی را در گوینده ایجاد می کنید.

بدین منظور، می توانید از جملات زیر استفاده کنید

  • چیزی که من برداشت کردم این است که …….. آیا درست متوجه شده ام؟ اگر نه لطفا اصلاح کنید.
  • ببین من درست متوجه شده ام که ……… ؟
  • در صحبت خود از کلمه ی …… استفاده کردی، منظورت از این کلمه چه بود؟
  • و…

5. هنگام گوش دادن به حرف دیگری نشانه هایی از حضور و اشتیاق برای ادامه ی صحبت را برای او ارسال کنید. این نشانه ها می توانند شامل تکان دادن سر، گفتن کلماتی مانند «آها! اوهوم و…»، برقراری تماس چشمی، تغییر حالات صورت، لبخند زدن و … باشند.

برخلاف ظاهر فریبنده و ساده ی خود، شنوندگی فعال یک هنر است که چندان کار آسانی هم نیست، اما یادگیری این هنر و مهارت می تواند بسیاری از تعارضات و اختلافات در روابط را حل کند. تمرین کنید تا در شما نهادینه شود.

 

در صورت تمایل می توانید در کارگاه های تقویت هوش هیجانی شرکت نمایید. 

ممکن است همچنین دوست داشته باشید

2 دیدگاهها

  • پاسخ داریوش کیان آذر ۷, ۱۳۹۵ در ۳:۱۱ ب٫ظ

    خیلی هم خوب و عالی
    سپاس گزارم

    • پاسخ میترا فتحی آذر ۷, ۱۳۹۵ در ۴:۴۶ ب٫ظ

      ممنون که مطالعه فرمودید.

    یک پاسخ ارسال کنید